W gospodarstwach rolnych, przedsiębiorstwach komunalnych oraz firmach budowlanych zima dzieli park maszynowy na dwie zupełnie różne grupy. Pierwsza z nich to maszyny sezonowe – kombajny zbożowe, sieczkarnie, opryskiwacze, siewniki czy ciężkie ciągniki uprawowe – które po zakończeniu prac polowych zjeżdżają do wiat i garaży na kilkumiesięczny postój. Druga grupa to sprzęt, dla którego zima oznacza pracę na najwyższych obrotach: ładowarki teleskopowe i przegubowe, koparko-ładowarki, ciągniki obsługujące wozy paszowe w gospodarstwach hodowlanych oraz maszyny odśnieżające place i drogi gminne.
Każda z tych grup stawia przed ogumieniem zupełnie inne wyzwania. Zaniedbania popełnione między listopadem a marcem często ujawniają się dopiero wiosną – w postaci wibracji na drodze, mikropęknięć na bokach opon czy nagłego uszkodzenia osnowy w szczycie siewów. Zobacz, jak prawidłowo zabezpieczyć opony w obu scenariuszach.
Scenariusz 1: Maszyny odstawiane na zimowy postój – jak uniknąć „kwadratowych” opon?
Nowoczesny kombajn zbożowy lub ciągnik o mocy 250–350 KM waży kilkanaście ton. Jeśli taka maszyna zostanie zaparkowana na betonowej posadzce garażu na 4 lub 5 miesięcy bez odpowiedniego przygotowania kół, cały jej ciężar spoczywa nieprzerwanie na niewielkim fragmencie czoła opony
W połączeniu z niską temperaturą, która zmniejsza ciśnienie wewnątrz ogumienia oraz usztywnia mieszankę gumową, dochodzi do trwałego odkształcenia stalowego lub tekstylnego opasania – tzw. płaskich miejsc (flat spots). Wiosną po wyjechaniu na drogę maszyna zaczyna podskakiwać i wpadać w silne wibracje, które niszczą łożyska piast i układ kierowniczy, a przy dużym odkształceniu opona nadaje się wyłącznie do wymiany.
5 kroków zabezpieczenia opon przed zimowym postojem:
-
Dokładnie umyj opony z resztek ziemi, obornika i nawozów: Substancje chemiczne stosowane w rolnictwie (zwłaszcza nawozy azotowe, kwasy organiczne z kiszonki, a także smary i paliwa) przyspieszają starzenie i parcie gumy. Przed wjazdem do garażu spłucz koła wodą pod ciśnieniem.
-
Podnieś ciśnienie o 0,3 – 0,5 bara powyżej wartości roboczej: Większe ciśnienie usztywnia ściany boczne i minimalizuje ugięcie opony pod ciężarem maszyny (pamiętaj jednak, aby nie przekroczyć maksymalnego ciśnienia dopuszczalnego przez producenta na czas montażu lub postoju). Wiosną przed wyjazdem w pole nie zapomnij obniżyć ciśnienia do wartości zalecanej do prac polowych!
-
Odciąż osie na kobyłkach lub podkładach: W przypadku najcięższych maszyn (kombajnów, przyczep przeładowczych, opryskiwaczy samojezdnych) najlepszą inwestycją jest podniesienie maszyny na solidnych podstawkach warsztatowych tak, aby opony jedynie lekko dotykały podłoża lub wisiały kilka centymetrów nad nim.
-
Zadbaj o suche, zacienione i wentylowane miejsce: Jeśli maszyna stoi pod wiatą otwartą od strony południowej, zimowe słońce (promieniowanie UV) oraz ozon wytwarzany np. przez pracujące w pobliżu silniki elektryczne czy spawarki powodują powstawanie charakterystycznej siatki drobnych spękań na bokach opon. Jeżeli zdejmujesz na zimę całe koła (np. bliźniaki lub wąskie koła międzyrzędowe), przechowuj je w pozycji pionowej na regałach lub ułożone płasko jedno na drugim, z dala od źródeł ciepła i chemikaliów.
-
Przetocz maszynę raz w miesiącu: Jeśli nie masz możliwości podparcia maszyny na kobyłkach, przynajmniej raz na 3–4 tygodnie przetocz ją o pół obrotu koła, aby zmienić punkt podparcia bieżnika.
Scenariusz 2: Ładowarki, koparki i ciągniki pracujące zimą – trakcja i ochrona przed mrozem
Maszyny pracujące zimą przy odśnieżaniu, załadunku obornika, na składach opału czy w tartakach są narażone na zupełnie inne zagrożenia: twardą, zamarzniętą ziemię, ukryte pod śniegiem krawężniki, lód oraz sól drogową.
Wybór odpowiedniego bieżnika na zimę
-
Klasyczna jodełka rolnicza (R-1 / R-1W): Świetnie wgryza się w kopny, nieubity śnieg oraz błoto, ponieważ wysokie klocki zapewniają doskonałe samooczyszczanie. Trzeba jednak pamiętać, że na ubitym, zlodowaciałym śniegu lub mokrym asfalcie przy odśnieżaniu dróg tradycyjna jodełka ma stosunkowo małą powierzchnię styku z podłożem i może wpadać w poślizg.
-
Bieżnik wielozadaniowy / przemysłowy (MPT / blokowy): W ładowarkach teleskopowych, koparko-ładowarkach oraz ciągnikach komunalnych pracujących zimą na utwardzonych placach znacznie lepiej sprawdzają się opony o gęstszym, klockowym bieżniku przemysłowym (często z dodatkowymi nacięciami – lamelami). Zapewniają one stabilność przy podnoszeniu ciężkich ładunków na śliskim placu oraz dużo lepszą przyczepność podczas pchania pługa śnieżnego.
Jeśli zauważysz, że bieżnik w Twoich maszynach jest już mocno zużyty lub na bokach pojawiły się głębokie pęknięcia starzeniowe, warto zawczasu przejrzeć nowe opony rolnicze oraz opony przemysłowe dopasowane do specyfiki Twojego sprzętu.
Na co jeszcze uważać podczas zimowej eksploatacji maszyn?
-
Nie ruszaj gwałtownie na zmrożonych oponach: Guma opon diagonalnych po nocy spędzonej na silnym mrozie potrafi lekko „spłaszczyć się” na dole (tzw. efekt pamięci kształtu). Przez pierwsze 10–15 minut pracy jedź spokojnie, aż opona się rozgrzeje i odzyska pełną elastyczność.
-
Uważaj na zawory przy pracy w głębokim śniegu: Zamarznięta skorupa lodowa w koleinie potrafi wyrwać lub wygiąć zawór powietrzny w feldze – warto stosować felgi z osłonami wentyli oraz regularnie kontrolować ciśnienie, ponieważ w oponach wielkogabarytowych spadek temperatury o 15°C również obniża ciśnienie o 0,2–0,3 bara, zwiększając ryzyko zsunięcia się opony z rantu felgi podczas skręcania z pełną łyżką.
Zima to najlepszy moment na zaplanowanie wymiany ogumienia na wiosnę
Zamiast czekać do marca, kiedy wszyscy rolnicy i drogowcy jednocześnie ruszają w teren, a w hurtowniach zaczyna brakować popularnych rozmiarów, zrób przegląd swojego parku maszynowego już teraz. Spokojny zakup ogumienia poza szczytem sezonu daje większy wybór marek i pozwala na bezstresowy montaż przed pierwszym wyjazdem w pole.
A jeśli przy okazji zimowych porządków w gospodarstwie lub bazie firmy znajdziesz stare, popękane opony wielkogabarytowe, pamiętaj, że zgodnie z przepisami o gospodarowaniu odpadami należy je przekazać do uprawnionego punktu zbiórki lub firmy zajmującej się profesjonalnym recyklingiem ogumienia – dzięki temu zachowasz porządek na placu i unikniesz wysokich kar środowiskowych.

Dodaj komentarz